สถาปัตยกรรมโบราณนับวันก็นับจะหาชมได้ยาก ยิ่งเป็นสถาปัตยกรรมที่มาจากฝีมือของช่างในอดีตแล้ว บางทีคงต้องพลิกแผ่นดินเฟ้นหาเป็นการใหญ่เลยทีเดียว เนื่องจากในสมัยปัจจุบันวิวัฒนาการโลกมีการปรับเปลี่ยนพัฒนาขึ้นมามาก รูปแบบศิลปกรรมต่าง ๆ จึงมีการปรับเปลี่ยนให้เข้ากับยุคสมัย อาคารเก่าแก่ก็ถูกทุบ รื้อถอน เพื่อปรับเป็นพื้นที่ก่อสร้างให้ทันสมัยยิ่งขึ้น ผู้เขียนได้มีโอกาสเดินทางไปเที่ยวชมโบราณสถานอันเก่าแก่ของจังหวัดลำปาง ที่มีสถาปัตยกรรมที่งดงาม สื่อถึงฝีมืออันยอดเยี่ยมของช่างเมืองเหนือ นั่นก็คือวัดเสลารัตนปัพพตาราม มีชื่อเรียกอีกอย่างก็คือวัดไหล่หินหลวงแก้วช้างยืน หรือที่ชาวบ้านที่นี่มักพูดง่าย ๆ ว่า วัดไหล่หินหลวง หรือ วัดไหล่หิน เมื่อเดินเข้ามาผมก็ได้พบกับซุ้มประตูโขงที่สวยงามมาก ลักษณะเป็นซุ้มประตูปูนปั้นมีลวดลายต่าง ๆ ทั้งเทวดา และสัตว์ป่าหิมพานต์ ดูแล้วช่างเป็นโบราณสถานที่มีมนต์ขลังมากเลยครับ มีลวดลายปูนปั้นสวยงามตระการตาเป็นที่สุด เมื่อเดินเข้ามาก็จะพบกับวิหารไม้แกะสลัก ผสมปูน มีการแกะลวดลายหน้าซุ้มประตูวิหาร ทั้งเชิงช่างปูน ช่างไม้ สวยงามไม่แพ้กันเลย ภายในวิหารประดิษฐานพระพุทธรูปปางมารวิชัย เป็นที่สักการะให้พุทธศาสนิกชนได้เข้ามากราบไว้บูชา ตรงเสามีตุงกระด้างแกะสลักจากไม้ลวดลายสวยงาม ตรงฝาผนังด้านหลังมีจุดสนใจที่เป็นที่นิยมเข้ามาศึกษาหาข้อมูล โดยเฉพาะนักวิชาการทางดนตรี เพราะมีรูปเทวดาดีดพิณเปี๊ยะ รูปนี้เคยนำมาเป็นรูปภาพประกอบการนำเสนองานวิชาการทางดนตรีอย่างบ่อยครั้ง ด้านข้างวิหารเก่าแก่แห่งนี้มีศาลาบาตร ซึ่งเป็นสถาปัตยกรรมเก่าแก่ที่พบเห็นโดยมากในแถบภาคเหนือสถาปัตยกรรมวัดไหล่หิน มีรูปแบบจำลองภูมิจักรวาล คือวิหารเปรียบเสมือนชมพูทวีป เจดีย์เปรียบเหมือนเขาพระสุเมรุ และลานทรายเปรียบเสมือนมหานทีสีทันดร รอบๆ วิหารจึงเต็มไปด้วยทรายที่เปรียบเสมือนทะเลทั้ง 7 แห่งที่คั่นอยู่ระหว่างเขาสัตบริภัณฑ์แต่ละชั้นที่ล้อมรอบเขาพระสุเมรุ ตามคติผู้สร้างนั่นเองครับ ตรงข้างกำแพงมีหอมะพร้าวผ่าซีก เล่ากันว่าเมื่อครั้งสมัยพระมหาป่าเกษรปัญโญ เมื่อครั้งท่านออกเดินทางไปธุดงไปถึงเชียงตุง ท่านได้มอบกะลามะพร้าวซีกหนึ่งให้ชายคนหนึ่ง จากนั้นท่านก็กลับมาลำปาง โดยไม่ได้บอกชายผู้นั้นว่าท่านอยู่ที่ใด ต่อมาชายคนนั้นได้ตามมาหาท่านจนพบที่วัดไหล่หิน แล้วนำกะลามาประกอบเข้าเป็นหนึ่งเดียว ชายคนดังกล่าวเกิดความศรัทธาแรงกล้า ได้ขอบูรณะวัดและก่อสร้างวิหารหลังที่เห็นปัจจุบ้นขึ้นในปี พ.ศ.2226 ครับ ส่วนด้านท้ายวิหารมีเจดีย์ สำคัญที่เชื่อว่าบรรจุพระบรมสารีริกธาตุอยู่ภายในครับ การเดินทาง วัดไหล่หินตั้งอยู่ที่อำเภอเกาะคา เดินทางจากที่ว่าการอำเภอเกาะคาเข้าทางเดียวกับวัดพระธาตุลำปางหลวง 1 กิโลเมตร และแยกซ้ายอีก 6 กิโลเมตร (เป็นเส้นทางเดียวกันกับทางเข้าวัดพระธาตุลำปางหลวง จะมีทางแยกในหมู่บ้านไหล่หิน) ที่นี่เป็นวัดเก่าแก่สำคัญที่นักท่องเที่ยวที่มีความใฝ่เรียนรู้เรื่องราวในอดีตของเมืองลำปางพลาดไม่ได้ด้วยประการทั้งปวงครับ ภาพโดย : ผู้เขียน