พ่อขุนผาเมือง เป็นบุคคลสำคัญในประวัติศาสตร์ของเมืองเพชรบูรณ์ ในฐานะที่ท่านทรงเป็นผู้ร่วมกับพ่อขุนบางกลางหาว ขับไล่ขอมที่ปกครองดินแดนนี้ออกไป เมื่อประมาณพุทธศตวรรษที่ 18 จนเป็นที่มาของการสถาปนาอาณาจักรสุโขทัย โดยพ่อขุนบางกลางหาวได้ทรงเชิญพ่อขุนบางกลางหาวขึ้นครองราชย์เป็นปฐมกษัตริย์แห่งกรุงสุโขทัย พระนามว่า พ่อขุนศรีอินทราทิตย์ ส่วนตัวพระองค์เองไปเป็นเจ้าเมืองราด (สันนิษฐานว่า ปัจจุบันคือ พื้นที่ ต.บ้านหวาย อ.หล่มสัก ) ด้วยเหตุนี้ พ่อขุนผาเมืองจึงเป็นที่เคารพสักการะของชาวเมืองเพชรบูรณ์ รวมถึงนักท่องเที่ยวและผู้มาเยือน ที่ถือเป็นธรรมเนียมต้องสักการะขอพรจากรูปจำลองของพระองค์เพื่อความเป็นสิริมงคล โดยมีอนุสาวรีย์ของพระองค์ให้สักการะขอพรหลายแห่ง ดังที่จะแนะนำต่อไปนี้ 1. อนุสาวรีย์พ่อขุนผาเมือง บริเวณสี่แยกพ่อขุนผาเมือง อ.หล่มสัก (ภาพโดย 31sigha) ถือเป็นจุดใหญ่ที่มีผู้ไปสักการะขอพรกันอยู่เสมอ ไม่ว่าจะเป็นชาวเพชรบูรณ์เอง หรือนักท่องเที่ยว นักเดินทาง เนื่องจากเป็นเส้นทางผ่านไปยังเขาค้อ ภูทับเบิก ในกรณีที่มาจากกรุงเทพฯ โดยใช้ถนนสายสระบุรี - หล่มสัก (สาย 21) โดยไม่ใช้เส้นลี่ยงเมือง หรือถ้ามาทางถนนสาย 12 ก็สามารถมาสักการะได้ เพราะอนุสาวรีย์นี้อยู่บริเวณสี่แยกที่เป็นจุดตัดระหว่างถนนสาย 21 และถนนสาย 12 และเป็นสถานที่ท่องเที่ยวอีกแห่งหนึ่งของเพชรบูรณ์ เพราะนอกจากจะมีอนุสาวรีย์ที่สร้างขึ้นเพื่อสดุดีวีรกรรมความกล้าหาญของพ่อขุนผาเมืองแล้ว ยังมีอาคารพิพิธภัณฑ์ที่แสดงประวัติเกี่ยวกับพระองค์ และเกี่ยวกับเมืองราดให้ศึกษาด้วย 2. อนุสรณ์สถานเมืองราด (ภาพโดย 31singha) เป็นสถานที่ที่จัดตั้งขึ้นเพื่อเผยแพร่เกียรติประวัติของพ่อขุนผาเมือง ตั้งอยู่ที่บ้านห้วยโปร่ง หมู่ที่ 1 ต.บ้านหวาย อ.หล่มสัก โดยแบ่งพื้นที่เป็นสองส่วน ส่วนแรกอยู่บริเวณด้านหน้า เป็นรูปปั้นของพ่อขุนผาเมือง ซึ่งสามารถไปสักการะขอพรกันได้ และส่วนด้านหลังจะเป็นพิพิธภัณฑ์ จัดแสดงเรื่องราวประวัติของพระองค์ หากสนใจเข้าเยี่ยมชม สามารถติดต่อสอบถามได้ที่ ฝ่ายส่งเสริมและพัฒนาการท่องเที่ยว ชั้น 2 สำนักปลัด องค์การบริหารส่วนจังหวัดเพชรบูรณ์ โทร 056 -721856 ต่อ 201 หรือ 205 หรือ 056- 723020 ในวันเวลาราชการ 3. อนุสรณ์พ่อขุนผาเมือง ค่ายพ่อขุนผาเมือง (ภาพโดย 31Singha) ค่ายนี้เป็นค่ายทหารอันเป็นที่ตั้งของกองพลทหารม้าที่ 1 และมณฑลทหารบกที่ 36 โดยมีประตูใหญ่ทางเข้าค่ายสองประตู อนุสรณ์พ่อขุนผาเมืองที่กล่าวถึงนี้จะอยู่บริเวณติดกับประตูค่ายฝั่งกองพลทหารม้าที่ 1 ซึ่งเมื่อก่อนอนุสรณ์นี้จะอยู่ในรั้วค่าย ต่อมาได้มีการปรับปรุงพื้นที่โดยเปิดให้ประชาชนทั่วไปสามารถแวะสักการะขอพรได้ ตลอด 24 ชั่วโมง โดยมีที่จอดรถค่อนข้างสะดวกสบาย และเมื่อคุณแวะสักการะอนุสรณ์พ่อขุนผาเมืองที่บริเวณประตูค่ายพ่อขุนผาเมืองฝั่งกองพลทหารม้าที่ 1 แล้ว ก็อยากจะขอแนะนำจุดสักการะขอพรพระองค์ท่านอีกแห่งหนึ่ง ซึ่งอยู่ในพื้นที่ไม่ไกลกัน นั่นคือ คุ้มพ่อขุนผาเมือง ซึ่งอยู่ในค่ายพ่อขุนผาเมือง ฝั่งมณฑลทหารบกที่ 36 (ประตูทางเข้าอีกประตูหนึ่ง) โดยเมื่อเข้าประตูค่ายฝั่งมณฑลทหารบกที่ 36 ผ่านกองรักษาการณ์เข้ามาถึงสี่แยก จะมีป้ายเล็ก ๆ บอกทางไปคุ้มพ่อขุนผาเมือง ซึ่งอยู่ทางขวามือ คุ้มพ่อขุนผาเมืองแห่งนี้ เชื่อกันว่าเป็นสถานที่ที่พ่อขุนผาเมืองเคยตั้งเป็นคุ้มจริง โดยที่คุ้มดังกล่าวจะมีทั้งศาลพ่อขุนผาเมือง รูปจำลองพระพุทธมหาธรรมราชา และโครงกระดูกของช้างศึกนามว่า พระพิษณุพงษ์อดุลย์เวช (พระยาแสนช้าง) จึงเป็นอีกจุดหนึ่งที่อาจแวะเข้าขอพรเพื่อความเป็นสิริมงคลได้ (ภาพโดย 31singha) การสักการะขอพรพ่อขุนผาเมือง นอกจากการแสดงความนอบน้อม รำลึกถึงเกียรติประวัติและวีรกรรมของพระองค์แล้ว หากสังเกตอิริยาบถของรูปปั้น โดยเฉพาะที่อนุสาวรีย์พ่อขุนผาเมือง แยกพ่อขุนผาเมือง อ.หล่มสัก และที่อนุสรณ์สถานเมืองราด จะเห็นว่า พระหัตถ์ขวาของพระองค์ถือดาบ พระหัตถ์ซ้ายชี้ลงดิน อันสื่อถึงการประกาศว่า แผ่นนี้นี้คือบ้านเกิดเมืองนอน จึงอาจนำมาเป็นข้อระลึกเตือนใจได้ว่า บรรพชนของเรามีความรัก หวงแหน และปกป้องดูแลผืนแผ่นดินนี้ให้ตกทอดมาถึงยุคสมัยของเรา เราก็ควรจะภาคภูมิใจ และรักษาไว้ต่อไปให้ดี ภาพประกอบและภาพปกบทความ โดย 31Singha