ห้องสมุดแผ่นเสียงที่ซ่อนอยู่ในพิพิธภัณฑ์ รู้ไหมว่าใจกลางกรุงเทพฯ มีที่แบบนี้ซ่อนอยู่ด้วยนะ สำหรับคนที่ชอบของเก่า ๆ และบรรยากาศคลาสสิก ที่นี่คือ ห้องสมุดแผ่นเสียง ในพิพิธภัณฑ์การกระจายเสียง กรมประชาสัมพันธ์ ที่เขาเก็บแผ่นเสียงเก่าไว้เยอะมาก แบบที่สมัยนี้หาดูได้ไม่ง่ายแล้ว พอเดินเข้าไปก็จะเห็นแผ่นเสียงเรียงอยู่เต็มชั้น บรรยากาศเหมือนพาเราย้อนกลับไปอีกยุคเลย ใครชอบอะไรแนววินเทจ ๆ หรือเป็นสายฮิปสเตอร์ น่าจะเดินดูเพลินแน่นอน และอีกอย่างบอกเลยว่าเป็นพื้นที่ที่คนรักเสียงดนตรีต้องเลิฟสุดๆ พิกัด พิพิธภัณฑ์และหอจดหมายเหตุกรมประชาสัมพันธ์ตั้งอยู่บนชั้น 2 ของอาคารหอประชุมกรมประชาสัมพันธ์ เลขที่ 9 ซอยอารีย์ 5 เขตพญาไท กรุงเทพมหานคร 10400 ประเทศไทย เปิดทุกวันจันทร์-ศุกร์ 10:00 น. – 15:00 น. (ยกเว้นวันหยุดนักขัตฤกษ์) และหากจะเข้าชม ควรนัดวันเวลาล่วงหน้า ที่ โทร. 02-6182323 ต่อ 2212 หรือ ที่ Fb.เพจ พิพิธภัณฑ์และหอจดหมายเหตุ กรมประชาสัมพันธ์ ซึ่งเดินทางง่ายมาก บรรยากาศข้างในมีความเงียบสงบ คลาสสิก และอบอวลไปด้วยมนต์เสน่ห์ของวันวานแบบจัดเต็ม ใครอยากแวะมาเสพศิลป์ แนะนำให้เผื่อเวลามาเดินชิลๆ รับรองว่าได้รูปสวยๆ กลับไปเพียบ ความเจ๋งของที่นี่ที่ทำให้ต่างจาก พิพิธภัณฑ์ทั่วไป ก็คือไม่ได้มีแค่เดินดูของในตู้กระจกแล้วก็จบ แต่เรายังได้มีส่วนร่วมกับของที่จัดแสดงด้วย เพราะที่นี่สามารถหยิบแผ่นเสียงมาลองฟังได้จริง ๆ สำหรับ คนรักเสียงดนตรี นี่ถือว่าเป็นอะไรที่น่าสนใจมาก เพราะแค่ได้ฟังเสียงจากแผ่นเสียงเก่า ๆ ก็เหมือนได้ย้อนกลับไปสัมผัสบรรยากาศในยุคคุณปู่คุณย่าเลย เป็นประสบการณ์ที่ไม่ได้หาได้ง่าย ๆ จากพิพิธภัณฑ์ทั่วไป เปิดคลังแผ่นเสียง ย้อนฟังเสียงจากหลากหลายยุค พอเดินเข้ามาใน ห้องสมุดแผ่นเสียง ก็จะเห็นแผ่นเสียงจากหลายยุคหลายสมัยเรียงอยู่เต็มชั้น โดยเฉพาะ แผ่นครั่ง หรือแผ่นสปีด 78 แบบดั้งเดิมที่ทั้งเก่าและค่อนข้างเปราะ แต่ก็มีคุณค่าทางประวัติศาสตร์มาก ๆนอกจากนั้นก็ยังมี แผ่นไวนิล ทั้งขนาด 12 นิ้วและ 7 นิ้วที่หลายคนน่าจะคุ้นตากันดี เรียงอยู่ให้ได้ชมกันอีกเพียบ เดินดูไปเรื่อย ๆ ก็จะเห็นเลยว่าแผ่นเสียงมีการเปลี่ยนแปลงมาอย่างไร จนกลายมาเป็นรูปแบบที่เราคุ้นเคยกันในทุกวันนี้ ไม่ว่าจะชอบฟังเพลงแนวไหน ที่นี่ก็มีให้เลือกฟังกันเยอะมาก ตั้งแต่เพลงลูกกรุง เพลงลูกทุ่งยุคเก่า ไปจนถึง เพลงไทยและเพลงสากล อีกหลายแนว รวมถึงเพลงคลาสสิกจากวงดนตรีชื่อดังด้วยลองคิดดูว่าถ้าได้มานั่งฟังเพลงแจ๊สเก่า ๆ หรือเพลงสุนทราภรณ์จากแผ่นเสียงต้นฉบับจริง ๆ จะรู้สึกยังไง แค่ได้ยินเสียงจากแผ่นเก่า ๆ ก็ให้บรรยากาศต่างจากการเปิดฟังเพลงผ่านมือถือหรือสตรีมมิ่งไปอีกแบบเลย อีกหนึ่งไฮไลต์ของที่นี่ที่ คนรักเสียงดนตรี และคนที่สนใจเรื่องราวในอดีตน่าจะชอบ ก็คือคอลเลกชัน แผ่นเสียงหายากและบันทึกเสียงสำคัญ ที่เก็บเอาไว้ บางแผ่นเป็นเสียงพระราชดำรัส บางแผ่นบันทึกเหตุการณ์สำคัญในช่วงสงคราม รวมถึงแผ่นมาสเตอร์ต้นฉบับที่มีจำนวนไม่มาก การได้ฟังเสียงจากแผ่นที่บันทึกเหตุการณ์ในช่วงเวลานั้นไว้จริง ๆ ให้ความรู้สึกเหมือนได้ย้อนกลับไปฟังเรื่องราวจากอดีตด้วยตัวเอง ซึ่งเป็นประสบการณ์ที่ค่อนข้างพิเศษและไม่ได้หาฟังกันได้ง่าย ๆ แผ่นเสียงเหล่านี้มาจากไหน หลายคนอาจสงสัยว่า แล้วแผ่นเสียงเป็นแสน ๆ แผ่นที่อยู่ที่นี่มาจากไหนกัน จริง ๆ แล้วแผ่นเสียงจำนวนมากเคยถูกนำมาใช้ใน งานกระจายเสียงของกรมประชาสัมพันธ์ ผ่านสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทยในอดีตพูดง่าย ๆ คือแผ่นเสียงเหล่านี้เคยถูกเปิดออกอากาศจริง และส่งเสียงไปถึงผู้ฟังทั่วประเทศมาแล้ว เลยไม่ได้เป็นแค่แผ่นเสียงเก่า ๆ ที่เก็บเอาไว้ดูเท่านั้น แต่ยังเป็นส่วนหนึ่งของเรื่องราวการกระจายเสียงและประวัติศาสตร์สื่อของไทยในช่วงเวลาหนึ่งด้วย กว่าจะกลายมาเป็น ห้องสมุดแผ่นเสียง ที่เราได้เห็นกันในวันนี้ เบื้องหลังคือเจ้าหน้าที่ที่คอยดูแลทั้งเรื่อง การรวบรวมและการเก็บรักษาแผ่นเสียง กันอย่างละเอียด แผ่นเสียงแต่ละแผ่นถูกจัดหมวดหมู่และเก็บไว้ในห้องที่ควบคุมทั้งอุณหภูมิและความชื้น เพื่อช่วยรักษาสภาพของแผ่นและร่องเสียงให้อยู่ได้นานที่สุด พอได้รู้ว่าทุกแผ่นต้อง ผ่านการดูแลแบบนี้ ก็ยิ่งเห็นเลยว่าที่นี่ไม่ได้เก็บแผ่นเสียงเอาไว้เฉย ๆ แต่ตั้งใจรักษาของเหล่านี้ให้คนรุ่นหลังได้มีโอกาสเห็นและฟังกันต่อไป จากแผ่นเสียงที่เคยถูกใช้เปิดฟังเพื่อความบันเทิงและการเผยแพร่ข่าวสารในวันนั้น วันนี้แผ่นเสียงเหล่านี้ได้กลายมาเป็น คลังแห่งความทรงจำ ที่บอกเล่าเรื่องราวของคนในแต่ละยุค ภายใน พิพิธภัณฑ์ แห่งนี้ แผ่นเสียงแต่ละแผ่นไม่ได้มีแค่เสียงเพลง แต่ยังมีเรื่องราวและช่วงเวลาที่ผ่านมาหลายยุคหลายสมัย การเก็บรักษาแผ่นเสียงเหล่านี้ไว้ จึงเหมือนเป็นการรักษาความทรงจำและเรื่องราวจากวันวานให้คนรุ่นหลังได้มีโอกาสรู้จักและสัมผัสต่อไป เลือกแผ่นที่ชอบ แล้วลองฟังเสียงจากอดีต มาถึงอีกหนึ่งกิจกรรมที่น่าลอง นั่นก็คือการลองเป็นดีเจยุคเก่า แล้วเดินเลือก แผ่นเสียงที่สนใจ ด้วยตัวเอง จะเลือกดูจากรายชื่อศิลปินหรือแนวเพลงในแฟ้มแคตตาล็อกก่อนก็ได้ หรือถ้าอยากลองอะไรใหม่ ๆ จะสุ่มหยิบแผ่นที่สะดุดตามาลองฟังก็ได้เหมือนกัน ความสนุกอยู่ตรงที่เราไม่มีทางรู้เลยว่าแผ่นที่เลือกมาจะมีเพลงอะไรซ่อนอยู่ พอได้ลองเปิดฟังจริง ๆ ก็เหมือนเราได้ค้นพบเพลงเก่า ๆ ด้วยตัวเองทีละแผ่น พอเลือกแผ่นที่ถูกใจได้แล้ว ก็ถึงเวลาให้เจ้าหน้าที่ช่วยเปิดให้ลอง ฟังผ่านเครื่องเล่นแผ่นเสียง ที่เตรียมไว้ให้ วินาทีที่เข็มค่อย ๆ ลงไปสัมผัสกับร่องแผ่น เสียงกรอบแกรบเบา ๆ ก็เริ่มดังขึ้นมา เป็นเสียงที่คนฟังแผ่นเสียงน่าจะคุ้นกันดี แค่ขั้นตอนเล็ก ๆ แบบนี้ก็ทำให้การฟังเพลงรู้สึกต่างออกไป เหมือนได้ค่อย ๆ ใช้เวลากับเพลงตรงหน้ามากขึ้น ไม่ได้แค่กดเลือกเพลงแล้วฟังผ่านไปเหมือนเวลาฟังเพลงทั่วไป เสน่ห์ของการฟังเพลงแบบแอนะล็อก อยู่ที่เสียงที่ฟังดูนุ่มและอบอุ่น มีรายละเอียดเล็ก ๆ ของเสียงที่ทำให้รู้สึกแตกต่างจากการฟังเพลงแบบดิจิทัล สำหรับ คนรักเสียงดนตรี น่าจะเข้าใจความรู้สึกนี้ได้ดี เพราะพอได้นั่งฟังเพลงจากแผ่นเสียงจริง ๆ มันเหมือนได้ใช้เวลากับเพลงมากขึ้นยิ่งได้นั่งฟังเงียบ ๆ ในบรรยากาศสบาย ๆ แล้วปล่อยให้เพลงค่อย ๆ เล่นไป ก็เป็นอีกช่วงเวลาที่ช่วยให้เราได้พักจากความวุ่นวายในแต่ละวันได้เหมือนกัน มากกว่าแผ่นเสียง คือเรื่องราวที่ยังไม่หายไป สิ่งที่เราได้รับจากการมาเยือนที่นี่มันมากกว่าแค่ความบันเทิง แต่มันคือการได้สัมผัส เรื่องราวในอดีตที่ถูกเก็บไว้ในแผ่นเสียง เหล่านั้น เพลงแต่ละเพลงสะท้อนให้เห็นถึงวิถีชีวิต ค่านิยม และบริบททางสังคมของคนในยุคนั้นได้อย่างชัดเจน มันเหมือนเราได้อ่านหนังสือประวัติศาสตร์เล่มโต เพียงแต่เปลี่ยนจากการอ่านตัวหนังสือมาเป็นการรับฟังผ่านบทเพลงแทน การมีอยู่ของห้องสมุดแผ่นเสียง ทำให้เราเห็นความสำคัญของการเก็บรักษาเสียงและเรื่องราวจากอดีตเอาไว้ เพราะถ้าไม่มีการดูแลสิ่งเหล่านี้ วันหนึ่งคนรุ่นใหม่อย่างพวกเราก็คงไม่มีโอกาสได้รู้ว่าเพลงและความบันเทิงของคนในสมัยก่อนเป็นแบบไหน แผ่นเสียงแต่ละแผ่นจึงไม่ได้มีแค่เพลงหรือเสียงที่บันทึกเอาไว้ แต่ยังเก็บเรื่องราวของช่วงเวลานั้น ๆ เอาไว้ด้วย และทำให้คนรุ่นเราได้มีโอกาสย้อนกลับไปสัมผัสบรรยากาศของคนในอดีตผ่านเสียงเหล่านี้ ท้ายที่สุดแล้วถ้ามีโอกาสก็ลองแวะมาที่ ห้องสมุดแผ่นเสียง แห่งนี้ด้วยตัวเองดู นอกจากจะได้เห็นแผ่นเสียงเก่า ๆ และได้ลองฟังเพลงจากแผ่นจริง ๆ แล้ว บางทีเราอาจได้เจอเพลงหรือแนวเพลงที่ไม่เคยคิดว่าจะชอบก็ได้ ลองพักจากหน้าจอและความวุ่นวายในโลกออนไลน์สักพัก แล้วมาใช้เวลากับเสียงเพลงแบบเก่า ๆ กันดู แล้วอาจจะได้รู้ว่าเสียงจากวันวาน ถึงจะผ่านมานานแค่ไหน ก็ยังมีเสน่ห์ให้เราได้ฟังอยู่เหมือนเดิม คลิกดูพิกัดเพื่อตามรอยได้ที่ https://maps.app.goo.gl/r4fVMQgf1wGP4bUz8 รูปภาพทั้งหมดโดยผู้เขียน อยากไปเที่ยวไหนหรือเปล่า? หาข้อมูลที่เที่ยวสุดปังได้ที่ App TrueID โหลดเลย ฟรี !