กอทูเล เป็นประเทศแล้วหรือยัง? ต้องทำอะไรถึงจะเป็นรัฐอย่างสมบูรณ์

     จากข่าวการประกาศสถาปนาสาธารณรัฐกอทูเล หลายคนคงเริ่มมีความกังวลว่าจะส่งผลต่อชายแดนประเทศไทยเรายังไงบ้าง ก่อนจะไปถึงจุดนั้นมีคำถามที่น่าสนใจกว่า นั่นคือ กอทูเล เป็นประเทศแล้วหรือยัง? แน่นอนว่าการจะเป็นประเทศขึ้นมานั้่นคงไม่ใช่แค่ป่าวประกาศเฉยๆ ก็ทำได้แน่ๆ เรามาดูกันดีกว่าว่าในความเป็นจริงแล้วต้องผ่านอะไรบ้าง

• ประเทศใหม่ใกล้ฉัน? กอทูเล สาธารณรัฐใหม่ติดชายแดนไทย

Fitria Ramli / Shutterstock.com

กอทูเล เป็นประเทศแล้วหรือยัง?
ต้องทำอะไรถึงจะเป็นรัฐอย่างสมบูรณ์

4 องค์ประกอบสำคัญ การจะเป็นประเทศ

     ในทางรัฐศาสตร์และกฎหมายระหว่างประเทศ การที่หน่วยงานทางการเมืองใดจะได้รับการยอมรับว่าเป็น "รัฐ" หรือ "ประเทศ" (State) อย่างสมบูรณ์ มักจะยึดตามหลักเกณฑ์พื้นฐาน 4 ประการ ดังนี้

1. ประชากร (Population)

     ประเทศต้องมีมนุษย์อาศัยอยู่เป็นประจำและถาวร ไม่ใช่กลุ่มคนที่เร่ร่อนไปมาโดยไม่มีที่พำนักแน่นอน

• สาระสำคัญ: ไม่มีการกำหนดจำนวนขั้นต่ำ แต่ต้องมีการรวมตัวกันเป็นสังคมที่มีการจัดระเบียบชัดเจน

2. ดินแดน (Territory)

     ต้องมีขอบเขตพื้นที่ทางภูมิศาสตร์ที่แน่นอน มีพรมแดนที่ระบุได้ว่าพื้นที่ไหนอยู่ภายใต้อำนาจของรัฐนั้นๆ

• ครอบคลุม: พื้นดิน พื้นน้ำ (น่านน้ำอาณาเขต) และพื้นอากาศเหนือดินแดน

3. รัฐบาล (Government)

     ต้องมีองค์กรกลางหรือสถาบันการเมืองที่ทำหน้าที่ปกครอง มีอำนาจในการออกกฎหมาย รักษาความสงบเรียบร้อย และบริหารจัดการทรัพยากรภายในดินแดนนั้นได้อย่างมีประสิทธิภาพ

• ความสำคัญ: รัฐบาลต้องมีความสามารถในการควบคุมสถานการณ์ภายในได้จริง (Effective Control)

4. อำนาจอธิปไตย (Sovereignty)

     ถือเป็นองค์ประกอบที่สำคัญที่สุด หมายถึงอำนาจสูงสุดในการปกครองตนเอง ทั้งในแง่ภายใน (มีอำนาจเหนือประชากรและดินแดนโดยไม่ถูกแทรกแซง) และแง่ภายนอก (ความเป็นอิสระในการดำเนินนโยบายและสร้างความสัมพันธ์กับรัฐอื่น)

• การยอมรับ: ในทางปฏิบัติ อำนาจอธิปไตยจะสมบูรณ์ได้มักต้องควบคู่ไปกับการได้รับการยอมรับจากนานาชาติ (Recognition) เพื่อให้สามารถทำธุรกรรมหรือสนธิสัญญาในระดับสากลได้

กรณีศึกษา "กอทูเล" กับองค์ประกอบเหล่านี้

     เมื่อเทียบกับกรณีของ สาธารณรัฐกอทูเล ที่เพิ่งประกาศไป

• ประชากร : มี (ชาวกะเหรี่ยงในพื้นที่อ้างสิทธิ์)
• ดินแดน : มีการระบุขอบเขต แต่ยังทับซ้อนกับรัฐเดิม (เมียนมา) และยังไม่มีเส้นแบ่งพรมแดนที่นานาชาติรับรอง
• รัฐบาล : มีการประกาศตั้งคณะบริหารชั่วคราว แต่การใช้อำนาจปกครอง (Effective Control) ทั่วพื้นที่ยังทำได้ไม่เต็มที่เนื่องจากยังอยู่ในสภาวะสงคราม
• อำนาจอธิปไตย : ยังขาดความเป็นอิสระที่แท้จริงในระดับสากล เนื่องจากยังไม่ได้รับการยอมรับจากนานาชาติหรือองค์การสหประชาชาติ (UN)

     สรุปแล้ว ในทางรัฐศาสตร์ปัจจุบัน กอทูเลจึงยังมีสถานะเป็น "รัฐที่ยังไม่ได้รับการยอมรับ" (Unrecognized State) ตราบใดที่ยังไม่สามารถแสดงอำนาจอธิปไตยที่ชัดเจน และได้รับการรับรองจากสังคมโลกครับ

====================