ขอบคุณภาพจาก : Barbara Rüegsegger -One Buddha-Mgronline.com มีคำกล่าวหนึ่งว่า ถ้าเรามาถึงจังหวัดสุพรรณบุรี แล้วไม่ได้ไปเที่ยวชมพระบรมราชานุสรณ์ดอนเจดีย์ สมเด็จพระนเรศวรมหาราช ก็ประหนึ่งว่าเรายังมาไม่ถึงจังหวัดสุพรรณ ! พระบรมราชานุสรณ์สมเด็จพระนเรศวรมหาราช ตั้งอยู่ที่อำเภอดอนเจดีย์ ว่ากันว่าสร้างพระเจดีย์ขึ้น เพื่อเฉลิมฉลองชัยชนะในสงครามยุทธหัตถี ที่ทรงมีต่อพระมหาอุปราชาแห่งพม่า ซึ่งพระเจดีย์นี้สร้างขึ้นในปี พ.ศ.2134 นับร้อย ๆ ปีมาแล้วทีเดียว เมื่อตอนเด็ก ๆ เรามีโอกาสเข้าไปเยี่ยมชมบ่อย ๆ เพราะบ้านเกิดพ่อเราอยู่ที่นั่น ในภายหลังพ่อของเราเสียชีวิตไปแล้ว ทำให้ไม่ค่อยได้ไปเยี่ยมชมบ่อยนัก แต่ภาพเก่า ๆ ก็ยังจดจำได้เสมอ ภายในองค์เจดีย์ เมื่อเราเดินเข้าไป จะพบกับห้องแสดงประวัติศาสตร์ในนั้น มีทั้งภาพ แสง สีเสียง รวมถึงหุ่นจำลองการยกทัพของพม่าและไทย ไม่น่าแปลกใจว่าทำไมตอนเด็ก ๆ เราจึงชอบเข้าไปที่นั่นบ่อย ๆ เพราะเป็นสถานที่ที่ให้ทั้งความรู้ และเพลิดเพลิน แต่นั่นก็คือในช่วงสมัยที่สถูปพระเจดีย์ยังไม่มีการบูรณปฏิสังขรณ์ขึ้นใหม่ เพราะในภายหลัง พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวรัชกาลที่ 9 ได้เสด็จทรงประกอบพิธีบวงสรวง และเปิดพระบรมราชานุสรณ์ดอนเจดีย์ มีการบูรณะปฏิสังขรณ์องค์เจดีย์ขึ้นใหม่ โดยสร้างเป็นเจดีย์แบบลังกาทรงกลมใหญ่ สูง 66 เมตร ฐานกว้างด้านละ 36 เมตร ครอบเจดีย์องค์เดิมเอาไว้อีกที พ่อเคยเล่าให้เราฟังว่า กรมพระยาดำรงราชานุภาพ เคยมีรับสั่งให้ออกสืบหาพระ เจดีย์ที่ ต.หนองสาหร่าย ในแขวงเมืองสุพรรณฯ เมื่อออกสืบไม่ถึงเดือนจึงรายงานกลับมายังกรมพระยาดำรงราชานุภาพว่า ใน ต.หนองสาหร่าย ทางทิศตะวันตก เมืองสุพรรณฯ ได้มีชาวบ้านพบว่ามีพระเจดีย์โบราณ อยู่ในป่าที่เรียกกันว่า “ดอนพระเจดีย์” ครั้งนั้นพระยาสุพรรณฯ โดยการนำทางของชาวบ้านไปถึงที่พระเจดีย์โบราณ เมื่อไปถึงยังมองไม่เห็นพระเจดีย์ว่าอยู่ที่ไหนเนื่องจากมีต้นไม้ปกคลุมมิดทั้งองค์ ชาวบ้านจึงถางต้นไม้เข้าไปจึงมองเห็นอิฐที่ก่อฐาน พระยาสุพรรณฯ จึงระดมคน ช่วยกันตัดต้นไม้ที่ปกคลุมออกหมด แล้วใช้ช่างฉายรูปพระเจดีย์ ส่งไปยังกรมพระยาดำรงราชานุภาพ ซึ่งในสมัยนั้นมีลักษณะเป็นพระเจดีย์มีฐานทักษิณ เป็น 4 เหลี่ยม 3 ชั้น ขนาดฐานทักษิณชั้นล่างกว้างยาว 8 วา แต่องค์พระเจดีย์เหนือ ฐานทักษิณชั้นที่ 3 ขึ้นไป หักพังเสียรูปแล้ว แต่ในปี พ.ศ. 2456 โปรดให้กรมศิลปากรออกแบบ แต่เนื่องจากติดขัดเรื่องงบประมาณ การบูรณะจึงหยุดชะงักไป 10 พ.ย. 2493 ในยุคของ จอมพลผิณ ชุณหวัญ จึงได้ริเริ่มโครงการอนุสรณ์ดอนเจดีย์อีกครั้ง และเป็นอนุสาวรีย์ที่สมบูรณ์ในที่สุด ทุกวันนี้...ทั้งเจดีย์ที่บูรณะปฏิสังขรณ์ตลอดมา รวมทั้งพระบรมราชานุสรณ์สมเด็จพระนครศวรมหาราชทรงช้างตั้งตระหง่านอยู่หน้าพระบรมราชานุสรณ์ดอนเจดีย์ หลายคนมีโอกาสได้มาเที่ยวสุพรรณ อย่าลืมแวะเวียนไปเยี่ยมชมกันได้ หรืออยากเที่ยวในช่วงงาน ก็ใกล้จะมาถึงแล้วในปลายปีนี้นะ!