สิ่งที่ชื่นชอบและคิดว่า “ต้องไปให้ได้สักครั้งในชีวิต” คือการได้ไปสัมผัสกับประวัติศาสตร์อันสวยงามที่เคยเรียนรู้สมัยยังเป็นเด็ก มันช่างน่าจดจำและน่าเรียนรู้เป็นอย่างยิ่ง และแล้วเมื่อผู้เขียนได้มีโอกาสไปทำงานช่วงเวลาสั้น ๆ ที่จังหวัดสุโขทัย จุดมุ่งหมายที่ตั้งใจว่าจะไปให้ได้ คือ พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติรามคำแหง ( Ramkhamhaeng National Museum ) แหล่งรวบรวมและจัดแสดงงานมรดกทางวัฒนธรรมอันล้ำค่า ควรค่าแก่การได้ศึกษาและย้อนเวลาแห่งความทรงจำกลับไปชื่นชมความรุ่งเรืองแห่งอาณาจักรสุโขทัย พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติรามคำแหงแห่งนี้ ควบคุมดูแลโดยกรมศิลปากร ตั้งอยู่บนถนนจรดวิถีถ่อง ตำบลเมืองเก่า อำเภอเมืองสุโขทัย จังหวัดสุโขทัย โดยอยู่ห่างจากตัวเมืองสุโขทัยไปทางทิศตะวันตก ประมาณ 12 กิโลเมตร ตั้งอยู่ด้านหน้าทางเข้า อุทยานประวัติศาสตร์สุโขทัย แหล่งเรียนรู้ประวัติศาสตร์ที่ยูเนสโกได้ประกาศให้ขึ้นทะเบียนเป็นแหล่งมรดกโลก ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2534 การเดินทางไปพิพิธภัณฑ ฯ นั้น ค่อนข้างสะดวกสบาย หาง่าย มีป้ายบอกทางชัดเจน สามารถเดินทางโดยเครื่องบินจากกรุงเทพ ฯ มุ่งตรงถึงสุโขทัยจากผู้ให้บริการ หรือเดินทางโดยรถส่วนตัว หรือใช้บริการรถโดยสารประจำทางก็มีไว้คอยบริการเช่นกัน ทั้ง รถสามล้อหรือรถสองแถวที่ชาวสุโขทัยนั้นเรียกว่า “รถคอกหมู” หนึ่งในเอกลักษณ์ของจังหวัดสุโขทัย ก็ดูชิวไม่เบา พิพิธภัณฑ ฯ เปิดทุกวัน ตั้งแต่เวลา 9.00 - 16.00 น. ค่าเข้าชม 30 บาทสำหรับคนไทย และ 150 บาทสำหรับชาวต่างชาติ ซึ่งนับว่าถูกมากเมื่อเทียบกับมรดกของชาติและศิลปะเก่าแก่ที่เก็บไว้รอให้เราได้เข้าไปชมความยิ่งใหญ่ พร้อมกับเรียนรู้เรื่องราวในอดีตได้เป็นอย่างดี และยกเว้นหรือลดค่าเค่าชมสำหรับนักเรียนนักศึกษาในเครื่องแบบ และพระสงฆ์อีกด้วย ภายในพิพิธภัณฑ ฯ ถูกจัดแสดงไว้ทั้งภายในอาคารและส่วนจัดแสดงกลางแจ้ง มีการจัดแสดงศิลปะทั้งสมัยสุโขทัย สมัยลพบุรี และสมัยอยุธยา แต่ละจุดมีเจ้าหน้าที่ประจำคอยให้คำแนะนำ ผู้เขียนได้เลือกเข้าชมศิลปะที่จัดแสดงในส่วนภายในอาคาร โดยภายในอาคารแบ่งเป็นสองชั้น ชั้นล่างจัดแสดงทั้งพระพุทธรูปปางต่าง ๆ ก้อนศิลาแลง ทับหลังนารายณ์บรรทมสินธุ์ ( วิษณุอนันตศายิน ) รูปปั้นในลักษณะต่าง ๆ ศิลาจารึกของพ่อขุนรามคำแห่งที่ถูกค้นพบ และส่วนจัดแสดงพยัญชนะไทยสมัยก่อน ขอบอกว่า...งานแต่ละชิ้นถูกจัดแสดงทั้งคำอธิบายภาษาไทยและภาษาอังกฤษ ระบุถึงแหล่งที่มา และระบุถึงผู้ส่งมอบงานชิ้นนั้น ๆ ให้ทางพิพิธภัณฑ ฯ ช่วยให้เราเข้าใจและสามารถจินตนาการถึงการดำเนินชีวิตของผู้คนในสมัยอดีตได้เป็นอย่างดี ส่วนชั้นบน ก็มีศิลปะอีกมากมายให้เราได้ชมเช่นกัน ทั้งการจัดแสดงเครื่องสังคโลกในสมัยสุโขทัย เครื่องปั้นดินดินเผาประเภทต่างๆ ที่ผู้คนในสมัยโบราณใช้งาน เครื่องเคลือบเขียนลายหลายสีหรือเครื่องเบญจรงค์ เงินพดด้วงที่ใช้เป็นอัตราแลกเปลี่ยนในสมัยโบราณ เครื่องประดับอย่างลูกปัด รวมถึงเครื่องใช้สอยสมัยโบราณที่ถูกค้นพบ ต้้งแต่สมัยสุโขทัยจนถึงสมัยอยุธยาก็มีให้ชมเช่นกัน นอกจากนั้นยังจัดแสดงศาสตราวุธหรืออุปกรณ์ต่าง ๆ ที่ใช้ต่อสู้รวมถึงเครื่องแต่งกายของนักรบก่อนออกไปรบอีกด้วย และยังมีศิลปะที่ถูกค้นพบเพิ่มเติมที่กำลังรอการขึ้นทะเบียนและจัดแสดงอยู่อีกมากมาย สิ่งที่สัมผัสได้ตลอดระยะเวลาที่อยู่ในพิพิธฑภัณฑ ฯ คือ การดำเนินชีวิตของผู้คนในสมัยนั้นช่างน่าหลงใหลและชวนให้คิดว่าหากไม่มีพวกเขาเหล่านั้น คงไม่มีเราในวันนี้ และอีกประการ...อยากขอบคุณทุกคนที่ได้ร่วมมอบศิลปะอันล้ำค่าที่ค้นพบเหล่านี้ให้กับกรมศิลปากร ให้เราได้มีโอกาสชื่นชม หากวันหยุดยาวนี้ยังไม่มีแพลนว่าจะไปท่องเที่ยวที่ไหน ขอเชิญชวนผู้อ่านที่สนใจศึกษาอดีตอันสวยงามและน่าค้นหาตั้งแตสมัยสุโขทัยถึงสมัยอยุธยาให้ลองไปที่ พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติรามคำแหง จังหวัดสุโขทัยค่ะ ( เนื้อหาและรูปภาพเป็นของผู้เขียนเองทั้งหมด )