หากกำลังมองหาวัดเก่าแก่ในเขตลาดกระบังที่มีทั้งประวัติศาสตร์ ศิลปกรรม และเรื่องราวของชุมชน วัดทิพพาวาส หรือที่คนในพื้นที่เรียกกันว่า วัดทิพพาวาส เป็นอีกสถานที่ที่น่าสนใจ วัดตั้งอยู่บริเวณซอยฉลองกรุง 53 แขวงลำปลาทิว เขตลาดกระบัง กรุงเทพมหานคร และเป็นศูนย์กลางสำคัญของชุมชนมอญวัดทิพพาวาส ซึ่งยังคงมีร่องรอยวัฒนธรรมมอญอยู่ในพื้นที่จนถึงปัจจุบัน ประวัติของวัดมีความเก่าแก่ สร้างขึ้นใน พ.ศ. 2429 และชุมชนเดิมมีความเกี่ยวข้องกับกลุ่มชาวมอญที่เข้ามาตั้งถิ่นฐานบริเวณคลองลำกอไผ่ ชื่อ “ลำกอไผ่” มาจากในอดีตบริเวณคลองมีต้นไผ่เป็นกอเด่นที่สามารถมองเห็นได้จากระยะไกล เมื่อเข้ามาภายในวัด สิ่งที่สะดุดตาอย่างหนึ่งคือกลุ่มพระพุทธรูปและรูปเคารพที่กระจายอยู่ตามพื้นที่ต่าง ๆ ซึ่งภาพที่นำมาประกอบบทความนี้แสดงให้เห็นบรรยากาศของจุดสักการะภายในวัดได้อย่างชัดเจน เช่น พระพุทธมงคลเย็นจำปีศิลาญาณ ซึ่งเป็นพระพุทธรูปสำคัญของวัด และบริเวณเดียวกันมีพระพุทธวชิรมงคล ประดิษฐานอยู่ตรงกลาง โดยมีท้าวเวสสุวรรณ 2 องค์อยู่ด้านข้าง และบริเวณใกล้เคียงยังมี พระอุปคุต ประดิษฐานอยู่เช่นเดียวกัน ภายในวิหารพระพุทธชินราช มีทั้งพระพุทธชินราชประดิษฐานอยู่ โดยจะมีทั้งคาถาบูชา และมีเสี่ยงเซียมซีอยู่ด้วย ทางด้านซ้ายมือเมื่อหันหน้าเข้าพระพุทธชินราชจะเป็นการทำบุญประจำวันเกิด โดยการหยอดเหรียญลงบาตร และทางขวามือจะเป็นพระพุทธรูปของพระอาจารย์เกจิชื่อดังประดิษฐานอยู่ 7 องค์สามารถทำบุญโดยการหยอดเหรียญลงบาตรเช่นเดียวกัน การสร้างวัดทิพพาวาสมีความเกี่ยวข้องกับความต้องการของชุมชนในอดีต เนื่องจากการเดินทางไปทำบุญที่วัดอื่นค่อนข้างลำบาก ชาวบ้านจึงร่วมมือกันสร้างวัดขึ้นเพื่อใช้เป็นสถานที่ประกอบกิจกรรมทางพระพุทธศาสนา และเป็นศูนย์รวมของคนในชุมชน จากข้อมูลชุมชนระบุว่าวัดทิพพาวาสสร้างขึ้นในช่วงปลายศตวรรษที่ 19 และได้รับพระราชทานวิสุงคามสีมาในวันที่ 4 เมษายน พ.ศ. 2432 โดยในเอกสารช่วงนั้นมีการเรียกชื่อวัดว่า “วัดทุ่งแสนแสบลำบึงใหญ่” ก่อนที่จะเปลี่ยนมาเป็นชื่อ “วัดทิพพาวาส” จุดเด่นที่ทำให้วัดทิพพาวาสแตกต่างจากวัดทั่วไป คือ พระอุโบสถไม้สักทอง ซึ่งเป็นสิ่งสำคัญทางสถาปัตยกรรมของวัด ข้อมูลจากศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธรระบุว่าอุโบสถสร้างด้วยไม้สักทองทั้งหลัง มีลักษณะเป็นเรือนไทยยกพื้นสูง เดิมหลังคาใช้กระเบื้องดินเผาสีอิฐและไม่มีช่อฟ้า ใบระกา และหางหงส์ ต่อมาได้รับการบูรณะเพื่อรักษาสภาพอาคารและมีการเพิ่มเติมองค์ประกอบทางสถาปัตยกรรมบาง เมื่อเดินชมบริเวณวัด สิ่งที่น่าสนใจจึงไม่ได้มีเพียงความสวยงามของอาคารเท่านั้น แต่ยังเป็นการมองเห็นความสัมพันธ์ระหว่างวัดกับชุมชน วัดทิพพาวาสทำหน้าที่เป็นศูนย์กลางของผู้คนในพื้นที่มาอย่างยาวนาน ทั้งในด้านศาสนา ประเพณี และกิจกรรมของชุมชน ทำให้พื้นที่วัดมีคุณค่าทั้งในฐานะศาสนสถานและพื้นที่ทางวัฒนธรรม นอกจากนี้บริเวณใกล้เคียงยังเป็นที่ประดิษฐาน "เจดีย์ศรีทิพพาวาส" เจดีย์องค์สีทองอร่ามประดับยอดฉัตรตามแบบศิลปะรามัญ ซึ่งเป็นอีกหนึ่งปูชนียสถานที่ตอกย้ำถึงรากเหง้าและเอกลักษณ์ทางวัฒนธรรมมอญของวัดแห่งนี้ได้อย่างเด่นชัด อีกสิ่งหนึ่งที่น่าสนใจคือ ประเพณีและวัฒนธรรมมอญ ที่ยังคงปรากฏอยู่ในชุมชน โดยเฉพาะช่วงเทศกาลสงกรานต์ ชุมชนมอญวัดทิพพาวาสมีการจัดกิจกรรมตามประเพณี เช่น การทำบุญ การสรงน้ำพระ และการเล่นสะบ้า ซึ่งเป็นกิจกรรมที่ช่วยเชื่อมโยงผู้คนในชุมชนและถ่ายทอดวัฒนธรรมจากคนรุ่นหนึ่งไปสู่อีกรุ่นหนึ่ง นอกจากประเพณีแล้ว อาหารก็เป็นอีกส่วนหนึ่งที่สะท้อนเอกลักษณ์ของชุมชนมอญวัดทิพพาวาส ตัวอย่างเช่น กาละแมรามัญ ซึ่งเป็นขนมที่มีความสัมพันธ์กับวัฒนธรรมมอญ เดิมมีการทำในโอกาสสำคัญ เช่น งานแต่งงาน และในปัจจุบันยังมีการทำเพื่อใช้ในงานบุญและเทศกาลสงกรานต์ นอกจากนี้ชุมชนมอญลำปลาทิวยังมีอาหารและขนมพื้นถิ่นอื่น ๆ เช่น ข้าวแช่ แกงกระเจี๊ยบ แกงมะตาด ข้าวเหนียวแดง และกระยาสารท สำหรับผู้ที่สนใจการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรม วัดทิพพาวาสจึงเป็นสถานที่ที่สามารถใช้เวลาเดินชมและเรียนรู้ได้หลายด้าน ตั้งแต่ประวัติความเป็นมาของวัด สถาปัตยกรรมของอุโบสถไม้สักทอง ไปจนถึงเรื่องราวของชุมชนมอญโดยรอบ การเที่ยวในลักษณะนี้อาจไม่ได้เน้นกิจกรรมที่หวือหวา แต่เน้นการสังเกตและทำความเข้าใจคุณค่าของสถานที่และผู้คนในพื้นที่ การมาเที่ยววัดก็ควรคำนึงถึงความเหมาะสมของสถานที่ เนื่องจากวัดยังเป็นศาสนสถานและเป็นพื้นที่ที่ผู้คนในชุมชนใช้ประกอบกิจกรรมทางศาสนา นักท่องเที่ยวควรแต่งกายสุภาพ รักษาความสงบ ไม่ส่งเสียงดัง และไม่เข้าไปในพื้นที่ที่มีป้ายห้ามหรือพื้นที่ส่วนบุคคล หากต้องการถ่ายภาพอาคารหรือผู้คนในชุมชน ก็ควรขออนุญาตก่อนเพื่อแสดงความเคารพต่อสถานที่และคนในพื้นที่ เสน่ห์ของวัดทิพพาวาสจึงไม่ได้อยู่เพียงความเก่าแก่ของวัดหรือความสวยงามของอุโบสถไม้สักทองเท่านั้น แต่ยังอยู่ที่เรื่องราวของชุมชนมอญที่เติบโตและเปลี่ยนแปลงไปพร้อมกับพื้นที่ลาดกระบัง จากอดีตที่ผู้คนพึ่งพาการเดินทางทางน้ำและประกอบอาชีพเกษตรกรรม ปัจจุบันพื้นที่ได้กลายเป็นชุมชนเมืองมากขึ้น แต่ร่องรอยของวิถีชีวิตและวัฒนธรรมเดิมยังคงปรากฏให้เห็นผ่านวัด ประเพณี และอาหารของชุมชม ดังนั้น หากกำลังมองหาสถานที่ท่องเที่ยวในกรุงเทพฯ ที่ให้มากกว่าการถ่ายรูป วัดทิพพาวาสก็เป็นอีกสถานที่หนึ่งที่น่าสนใจ เพราะสามารถเที่ยวชมสถาปัตยกรรม เรียนรู้ประวัติศาสตร์ และทำความรู้จักวัฒนธรรมของชุมชนมอญไปพร้อมกันได้ การมาเที่ยวที่นี่จึงเปรียบเสมือนการเดินทางย้อนกลับไปทำความรู้จักเรื่องราวของวัดและชุมชนเก่าแห่งลาดกระบังที่ยังคงมีลมหายใจอยู่ ณ ปัจจุบัน คลิกดูพิกัดได้ที่ https://maps.app.goo.gl/Ec6TAdmh8YyQSH3FA อยากไปเที่ยวไหนหรือเปล่า? หาข้อมูลที่เที่ยวสุดปังได้ที่ App TrueID โหลดเลย ฟรี !